Viện nghiên cứu phát triển tiêu chuẩn chất lượng
INSTITUTE FOR STANDARD AND QUALITY DEVELOPMENT STUDIES
INSTITUTE FOR STANDARD AND QUALITY DEVELOPMENT STUDIES
19/08/2026
Đồ chơi trẻ em là nhóm sản phẩm có liên quan trực tiếp đến sức khỏe, sự an toàn và quá trình phát triển của trẻ. Trẻ em thường tiếp xúc trực tiếp với đồ chơi bằng tay, miệng và cơ thể; đồng thời có thể sử dụng đồ chơi trong thời gian dài, trong nhiều điều kiện khác nhau. Vì vậy, nếu sản phẩm không đáp ứng yêu cầu về an toàn cơ lý, hóa học, cháy hoặc các yêu cầu kỹ thuật khác, nguy cơ gây ảnh hưởng đến trẻ là vấn đề cần được kiểm soát chặt chẽ.
Từ ngày 01/07/2026, chính sách quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa tại Việt Nam có bước thay đổi quan trọng theo hướng quản lý dựa trên mức độ rủi ro. Đặc biệt, Thông tư số 36/2026/TT-BKHCN ngày 30/06/2026 của Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành Danh mục sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro trung bình và mức độ rủi ro cao thuộc trách nhiệm quản lý của Bộ. Thông tư có hiệu lực từ ngày 01/07/2026 và xác định đồ chơi trẻ em về an toàn đồ chơi trẻ em thuộc danh mục sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro cao.
Điều này đặt ra yêu cầu cao hơn đối với doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu và kinh doanh đồ chơi trẻ em, đặc biệt là yêu cầu về chứng nhận hợp quy, công bố hợp quy và kiểm soát chất lượng sản phẩm trước khi lưu thông trên thị trường.
Theo QCVN 3:2019/BKHCN – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn đồ chơi trẻ em, đồ chơi trẻ em được hiểu là sản phẩm hoặc vật liệu bất kỳ được thiết kế hoặc được nêu rõ để sử dụng cho trẻ nhỏ dưới 16 tuổi khi chơi. QCVN 3:2019/BKHCN được ban hành kèm theo Thông tư số 09/2019/TT-BKHCN ngày 30/09/2019 của Bộ Khoa học và Công nghệ.
Phạm vi của quy chuẩn không chỉ giới hạn ở một loại đồ chơi cụ thể mà bao gồm nhiều nhóm sản phẩm như xe đạp đồ chơi, xe ba bánh, xe đẩy, búp bê, phụ kiện của búp bê, xe điện đồ chơi, mô hình thu nhỏ, đồ chơi xây dựng, đồ chơi hình con vật, đồ chơi xếp hình, puzzle, dây nhảy, hòn bi và nhiều loại đồ chơi khác thuộc phạm vi quy chuẩn.
Đây là nhóm hàng hóa đặc biệt bởi đối tượng sử dụng chủ yếu là trẻ em – nhóm người tiêu dùng chưa có đầy đủ khả năng nhận biết và đánh giá nguy cơ từ sản phẩm.
Ví dụ, một món đồ chơi có thể nhìn bên ngoài hoàn toàn bình thường nhưng vẫn có thể tiềm ẩn các nguy cơ như:
Chính vì những nguy cơ trên, pháp luật không chỉ quản lý đồ chơi dựa trên việc doanh nghiệp tự tuyên bố chất lượng mà đặt ra các yêu cầu kỹ thuật bắt buộc thông qua quy chuẩn kỹ thuật quốc gia.
Đặc biệt, từ 01/07/2026, Thông tư 36/2026/TT-BKHCN đã đưa đồ chơi trẻ em vào Danh mục sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro cao. Đây là điểm doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu và kinh doanh đồ chơi cần đặc biệt lưu ý.
Việc phân loại này phù hợp với định hướng mới của Luật số 78/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa, có hiệu lực từ ngày 01/01/2026.
Theo Luật sửa đổi, sản phẩm, hàng hóa được phân loại theo mức độ rủi ro gồm: rủi ro thấp, rủi ro trung bình và rủi ro cao. Việc đánh giá rủi ro có tính đến mức độ tác động đến sức khỏe, môi trường, khả năng kiểm soát chuỗi cung ứng và các cảnh báo liên quan.
Đối với hàng hóa có mức độ rủi ro cao, pháp luật yêu cầu mức kiểm soát chặt chẽ hơn: sản phẩm phải được công bố tiêu chuẩn áp dụng và được tổ chức chứng nhận được chỉ định thực hiện chứng nhận phù hợp quy chuẩn kỹ thuật quốc gia tương ứng.
Như vậy, việc đồ chơi trẻ em được xếp vào nhóm rủi ro cao không có nghĩa rằng tất cả đồ chơi đều nguy hiểm. Ý nghĩa của việc phân loại là xác định đây là nhóm sản phẩm cần được kiểm soát chặt chẽ trước khi đến tay người tiêu dùng, do những hậu quả tiềm ẩn đối với trẻ em nếu sản phẩm không bảo đảm an toàn.
QCVN 3:2019/BKHCN là Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn đồ chơi trẻ em, được ban hành kèm theo Thông tư 09/2019/TT-BKHCN.
Quy chuẩn quy định các yêu cầu an toàn, phương pháp thử và yêu cầu quản lý chất lượng đối với đồ chơi trẻ em được sản xuất trong nước, nhập khẩu và lưu thông trên thị trường.
Một số nhóm yêu cầu an toàn quan trọng trong QCVN 3:2019/BKHCN gồm các yêu cầu liên quan đến:
Thứ nhất, an toàn cơ lý.
Sản phẩm phải được kiểm tra các đặc tính cơ học, kết cấu, khả năng chịu lực và những nguy cơ có thể gây tổn thương cho trẻ trong quá trình sử dụng.
Thứ hai, an toàn cháy.
Một số loại vật liệu và sản phẩm đồ chơi phải đáp ứng yêu cầu về khả năng cháy theo quy định kỹ thuật.
Thứ ba, các yếu tố hóa học.
Quy chuẩn đặt ra các giới hạn đối với một số nguyên tố và chất có khả năng gây ảnh hưởng đến sức khỏe trẻ em, trong đó có các yêu cầu liên quan đến phthalate và một số chất khác tùy theo loại vật liệu.
Thứ tư, yêu cầu đối với vật liệu.
Tùy loại đồ chơi, vật liệu cấu thành sản phẩm có thể phải được đánh giá các chỉ tiêu tương ứng như pH, formaldehyde giải phóng từ một số loại vật liệu, amin thơm và các chỉ tiêu hóa học khác.
Một điểm rất quan trọng là đồ chơi thuộc phạm vi QCVN 3:2019/BKHCN phải công bố hợp quy, gắn dấu hợp quy CR và ghi nhãn hàng hóa theo quy định trước khi lưu thông trên thị trường.
Với quy định mới có hiệu lực từ ngày 01/07/2026, đối với đồ chơi trẻ em thuộc danh mục rủi ro cao, việc công bố hợp quy được thực hiện trên cơ sở kết quả chứng nhận hợp quy của tổ chức chứng nhận được chỉ định; hàng hóa nhập khẩu đồng thời phải thực hiện kiểm tra nhà nước về chất lượng theo quy định.
Chứng nhận hợp quy QCVN 3:2019/BKHCN không đơn thuần là một thủ tục hành chính. Đối với doanh nghiệp, đây còn là công cụ giúp kiểm soát rủi ro và nâng cao mức độ tin cậy của sản phẩm.
3.1. Đáp ứng yêu cầu pháp luật
Lợi ích đầu tiên và quan trọng nhất là giúp doanh nghiệp thực hiện đúng yêu cầu quản lý chất lượng đối với sản phẩm thuộc diện bắt buộc.
Đặc biệt từ 01/07/2026, đồ chơi trẻ em được đưa vào danh mục hàng hóa có mức độ rủi ro cao. Do đó, doanh nghiệp cần chủ động rà soát sản phẩm, mã HS, phạm vi áp dụng của QCVN 3:2019/BKHCN và yêu cầu chứng nhận tương ứng.
3.2. Kiểm soát nguy cơ ảnh hưởng đến trẻ em
Quá trình chứng nhận gắn với hoạt động thử nghiệm và đánh giá sự phù hợp giúp doanh nghiệp nhận diện các nguy cơ về cơ lý, cháy và hóa học của sản phẩm.
Đây là giá trị đặc biệt quan trọng đối với đồ chơi, bởi người sử dụng cuối cùng là trẻ em – nhóm đối tượng cần được bảo vệ cao hơn.
3.3. Tăng niềm tin của người tiêu dùng
Một sản phẩm được chứng nhận hợp quy và thực hiện đầy đủ các yêu cầu về dấu CR, nhãn hàng hóa sẽ tạo cơ sở để người tiêu dùng nhận biết rằng sản phẩm đã được kiểm soát theo yêu cầu kỹ thuật tương ứng.
Đối với doanh nghiệp, đây cũng là yếu tố góp phần xây dựng hình ảnh thương hiệu có trách nhiệm với chất lượng và an toàn sản phẩm.
3.4. Hỗ trợ doanh nghiệp kiểm soát chất lượng ổn định
Đặc biệt với phương thức đánh giá phù hợp áp dụng cho sản xuất, doanh nghiệp không chỉ quan tâm đến một mẫu sản phẩm mà còn phải chú trọng đến quá trình sản xuất.
Điều này giúp doanh nghiệp chuyển từ tư duy “kiểm tra sản phẩm cuối cùng” sang “kiểm soát chất lượng ngay trong quá trình sản xuất”.
3.5. Giảm nguy cơ vi phạm và thiệt hại thương mại
Đồ chơi không phù hợp có thể dẫn đến khiếu nại của khách hàng, thu hồi sản phẩm, ảnh hưởng thương hiệu hoặc các biện pháp xử lý theo quy định pháp luật.
Việc chủ động chứng nhận, kiểm nghiệm và kiểm soát hồ sơ chất lượng giúp doanh nghiệp giảm thiểu những rủi ro này và chủ động hơn trong hoạt động kinh doanh.
Do đồ chơi trẻ em hiện thuộc nhóm sản phẩm có mức độ rủi ro cao, doanh nghiệp cần đặc biệt chú ý đến việc lựa chọn tổ chức chứng nhận phù hợp với yêu cầu pháp luật.
Theo danh mục ban hành kèm Thông tư 36/2026/TT-BKHCN, đồ chơi trẻ em áp dụng QCVN 3:2019/BKHCN và việc công bố hợp quy được thực hiện trên cơ sở kết quả chứng nhận hợp quy của tổ chức chứng nhận được chỉ định. Phương thức đánh giá sự phù hợp áp dụng phương thức 5 và phương thức 7 theo Thông tư 14/2026/TT-BKHCN.
Về cơ bản, doanh nghiệp có thể triển khai theo các bước sau:
Việc đồ chơi trẻ em được đưa vào Danh mục sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro cao từ ngày 01/07/2026 là một thay đổi quan trọng trong phương thức quản lý chất lượng sản phẩm tại Việt Nam. Cơ sở của sự thay đổi này nằm trong định hướng quản lý chất lượng theo mức độ rủi ro của Luật sửa đổi Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa và được cụ thể hóa bằng Thông tư 36/2026/TT-BKHCN.
Đối với đồ chơi trẻ em, việc phân loại rủi ro cao phản ánh yêu cầu bảo vệ nghiêm ngặt đối với nhóm người sử dụng đặc biệt là trẻ em. Doanh nghiệp không nên chỉ nhìn nhận chứng nhận hợp quy như một thủ tục để hoàn thiện hồ sơ, mà cần coi đây là một phần của hệ thống kiểm soát chất lượng và an toàn sản phẩm.
Trong thực tế, doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu và kinh doanh đồ chơi trẻ em nên chủ động rà soát:
Sản phẩm → Phạm vi QCVN 3:2019/BKHCN → Mã HS → Chỉ tiêu thử nghiệm → Phương thức đánh giá → Chứng nhận hợp quy → Công bố hợp quy → gắn Dấu CR và ghi nhãn → Kiểm soát duy trì.
Đặc biệt, với những doanh nghiệp đang chuẩn bị đưa sản phẩm đồ chơi mới ra thị trường hoặc nhập khẩu đồ chơi từ nước ngoài, việc xác định đúng phạm vi áp dụng và thực hiện chứng nhận theo quy định mới sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro pháp lý, bảo vệ thương hiệu và quan trọng nhất là góp phần bảo đảm an toàn cho trẻ em – đối tượng sử dụng cuối cùng của sản phẩm.
👉 Xem thêm: Danh mục sản phẩm chứng nhận theo QCVN3:2019/BKHCN
Quý công ty có nhu cầu hỗ trợ thủ tục chứng nhận QCVN 3 hãy liên hệ với chúng tôi theo hotline: 0981851111 hoặc vienchatluong@issq.org.vn | tcvn@issq.org.vn
